و سياسى ، در جهت اوجگيرى قيام مردم ، و تحت رهبريهاى اين پيشوايان دلسوز ، همچو سدى استوار در مقابل استعمار و ايادى داخلى آن ايستاده بود . آرى ، اگرچه قيام مشروطه‌خواهى در سايهء پايمردى ملت مسلمان ايران به رهبرى روحانيت آگاه به بار نشست ، اما ديرى نپاييد كه غربزدگان و روشنفكران وابسته به انگليس ، با تضعيف نقش روحانيت و كم‌رنگ جلوه دادن نفوذ دين ، انقلاب را از مسير اصلى خود منحرف ساختند و به استبدادى نوين مبدل نمودند . و بدين‌ترتيب جريان غربگرايى نفوذ خود را تقويت كرد و در نهايت با كنار نهادن تمام عيار انديشهء دينى ، نقش فرهنگى و سياسى خود را محكم ساخت . اما بدون‌شك اولين كسى كه در برابر باورهاى ضددينى و جريان غربزدگى - كه عدالتخواهى را به مشروطيت تغيير ماهيت داد - مردانه ايستاد ، آيت اللّه شهيد « شيخ فضل اللّه نورى » بود . اينك ، در اين مقال كوتاه مرورى بر زندگى سراسر تلاش و كوشش شيخ شهيد مىنماييم . تا اندكى از حق عظيم وى بر خوانندگان گرامى روشن شود . ولادت و خاندان شيخ فضل اللّه نورى كجورى مازندرانى - مشهور به نورى - در تاريخ 2 ذيحجة الحرام 1259 ق در كجور يا قريهء لاشك مازندران ديده به جهان گشود . پدرش ملا عباس نورى طبرسى از « پيشوايان مورد وثوق مردم در منطقهء نور » « 1 » و « از بزرگان دانشمندان و پارسايان » « 2 » و از شاگردان ، و داماد علامه ميرزا محمّد تقى نورى ( م 1263 ق ) ( پدر محدث بزرگ ميرزا حسين نورى صاحب مستدرك الوسائل ) به‌شمار مىرفت .

--> ( 1 ) . تهرانى ، الذريعة ، ج 15 ، ص 23 . ( 2 ) . همو ، الكرام البررة ، ج 2 ، ص 685 .